Στο ίδιο μοτίβο, με νέα αφορμή κάθε φορά, επανέρχεται η Άγκυρα στο ζήτημα των γκρίζων ζωνών στο Αιγαίο. Μετά τις αντιδράσεις της για το ελληνικό χωροταξικό σχέδιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και την κλιμάκωση των παραβιάσεων του εναέριου χώρου, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών στράφηκε αυτή τη φορά στο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία του υπουργείου Περιβάλλοντος.
Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών Οντσού Κετσελί επιχειρεί να αμφισβητήσει τον ελληνικό σχεδιασμό και επαναφέρει ευθέως την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας σε νησιά, νησίδες και βραχονησίδες. Το σχέδιο, υποστηρίζει, επηρεάζει το ζήτημα των «γεωγραφικών σχηματισμών των οποίων η κυριαρχία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα μέσω διεθνών συνθηκών». Ο Τούρκος αξιωματούχος καλεί μάλιστα την Ελλάδα να υιοθετήσει μια προσέγγιση που να συνάδει με τη Διακήρυξη των Αθηνών περί φιλίας και συνεργασίας.
Αναλυτικά, στην ανάρτησή του σημειώνει.
«Σχετικά με το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα που ανακοινώθηκε από την Ελλάδα.
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, που ανακοινώθηκε σήμερα (28 Αυγούστου) από την Ελλάδα κατά τρόπο που καλύπτει και το Αιγαίο Πέλαγος, δεν θα έχει κανένα έννομο αποτέλεσμα για τη χώρα μας στο πλαίσιο των αλληλένδετων ζητημάτων του Αιγαίου μεταξύ των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένων των γεωγραφικών σχηματισμών των οποίων η κυριαρχία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα μέσω διεθνών συνθηκών.
Με αυτή την ευκαιρία, ως Τουρκία, τονίζουμε για άλλη μια φορά ότι διατηρούμε τη στάση μας ως προς το ότι πρέπει να υιοθετηθεί μια προσέγγιση που να συνάδει με τη Διακήρυξη των Αθηνών του 2023 περί Φιλίας και Καλής Γειτονίας, και ότι είμαστε πάντα έτοιμοι για συνεργασία με την Ελλάδα ως ένα από τα δύο παράκτια κράτη του Αιγαίου Πελάγους».
Η δήλωση έχει ενδιαφέρον για τον τρόπο με τον οποίο είναι δομημένη. Η πρώτη της παράγραφος επαναλαμβάνει την πάγια τουρκική θέση περί ασαφούς κυριαρχίας σε τμήματα του ελληνικού νησιωτικού συμπλέγματος, μια θέση που η Αθήνα απορρίπτει στο σύνολό της, θεωρώντας ότι το καθεστώς των νησιών έχει οριστικά ρυθμιστεί από τις διεθνείς συνθήκες. Η δεύτερη παράγραφος, αντίθετα, μιλά για φιλία, καλή γειτονία και ετοιμότητα για συνεργασία. Η συνύπαρξη των δύο σε ένα τόσο σύντομο κείμενο αποτυπώνει με ακρίβεια τη διπλή γραμμή που ακολουθεί η Άγκυρα στην τρέχουσα φάση, διατήρηση του θετικού κλίματος στο επίπεδο της ρητορικής και ταυτόχρονη επαναδιατύπωση των διεκδικήσεων σε κάθε πρόσφορη ευκαιρία.
Η επιλογή της αφορμής είναι επίσης χαρακτηριστική. Ένα χωροταξικό πλαίσιο για τη βιομηχανία αποτελεί, κατά βάση, εργαλείο εσωτερικού αναπτυξιακού σχεδιασμού και όχι πράξη διεθνούς εμβέλειας. Η επίκλησή του ως αφετηρία διπλωματικής αντίδρασης δείχνει ότι το ζητούμενο δεν είναι το ίδιο το κείμενο, αλλά η συστηματική καταγραφή αντιρρήσεων ώστε να μη δημιουργηθεί εντύπωση σιωπηρής αποδοχής. Πρόκειται για τακτική με νομικό υπόβαθρο, καθώς στη διεθνή πρακτική η μη διατύπωση αντίρρησης μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να ερμηνευθεί ως ανοχή.
Στην ελληνική πλευρά, η πάγια απάντηση σε τέτοιου τύπου ανακοινώσεις παραμένει σταθερή. Η κυριαρχία επί των νησιών, νησίδων και βραχονησίδων δεν αποτελεί αντικείμενο συζήτησης, οι λεγόμενες γκρίζες ζώνες δεν υφίστανται, και η μόνη διαφορά που αναγνωρίζεται προς επίλυση είναι εκείνη της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό αφορά τη διάρκεια της συνύπαρξης των δύο αυτών γραμμών. Το κλίμα των ήπιων σχέσεων που εγκαινιάστηκε με τη Διακήρυξη των Αθηνών έχει αποδώσει σε επιμέρους τομείς, αλλά δεν έχει αγγίξει τον πυρήνα των διαφορών. Και όσο κάθε ελληνικός σχεδιασμός που περιλαμβάνει το Αιγαίο συνοδεύεται από ανάλογη τουρκική ανακοίνωση, το χάσμα ανάμεσα στη γλώσσα της φιλίας και στο περιεχόμενο των διεκδικήσεων παραμένει ορατό.
