Για δεκαετίες η Βενεζουέλα ήταν το πιο εξοργιστικό παράδοξο της παγκόσμιας ενέργειας. Μια χώρα καθισμένη πάνω στα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα αργού πετρελαίου του πλανήτη που κατάφερνε να παράγει μόλις το ένα τοις εκατό της παγκόσμιας παραγωγής. Η νέα ιστορική πετρελαϊκή συμφωνία ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και το Καράκας έρχεται να δώσει τέλος σε αυτό το παράδοξο, και, σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, να ανοίξει τον δρόμο για ιδιωτικές επενδύσεις που θα προσεγγίσουν τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας μίλησε για μια συμφωνία που μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επανεκκίνηση ολόκληρης της οικονομίας της Βενεζουέλας, με αιχμή τον πετρελαϊκό της τομέα. «Για τον λαό της Βενεζουέλας, η συμφωνία αυτή θα προσελκύσει σχεδόν 100 δισεκατομμύρια δολάρια σε ιδιωτικές επενδύσεις, θα υποστηρίξει χιλιάδες καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας και θα ευνοήσει την ανοικοδόμηση της οικονομίας», σημείωσε σε ανάρτησή του, χαρακτηρίζοντας το εγχείρημα νίκη τόσο για τον αμερικανικό όσο και για τον βενεζουελάνικο λαό.
Η συμφωνία ακολουθεί την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξασφάλισαν πλειοψηφικό έλεγχο στην εκμετάλλευση περισσότερων από 65 δισεκατομμυρίων βαρελιών επιβεβαιωμένων αποθεμάτων.
Το μέγεθος του διακυβεύματος γίνεται κατανοητό μόνο αν δει κανείς τους αριθμούς. Η Βενεζουέλα διαθέτει αποθέματα που υπολογίζονται σε περίπου 303 δισεκατομμύρια βαρέλια, δηλαδή γύρω στο 17% των παγκόσμιων. Ο πλούτος αυτός, όμως, έμεινε επί χρόνια θαμμένος. Οι εγκαταστάσεις της χώρας υπέστησαν σοβαρή φθορά έπειτα από μια μακρά περίοδο υποεπένδυσης, οικονομικής κατάρρευσης και δομικής παραμέλησης του ενεργειακού τομέα. Χωρίς μεγάλα ιδιωτικά κεφάλαια, η αποκατάσταση αυτών των υποδομών ήταν πρακτικά αδύνατη. Η νέα συμφωνία δίνει ακριβώς αυτό που έλειπε, το πλαίσιο μέσα στο οποίο τα κεφάλαια μπορούν επιτέλους να κινηθούν.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το όφελος είναι εξίσου απτό και έρχεται σε μια στιγμή που το χρειάζονται. Τα αποθέματα του Strategic Petroleum Reserve υποχώρησαν στα 289,7 εκατομμύρια βαρέλια την εβδομάδα που έκλεισε στις 21 Αυγούστου, στο χαμηλότερο σημείο από τον Νοέμβριο του 1982. Η μείωση δεν οφείλεται σε αβλεψία αλλά σε συνειδητή επιλογή. Η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε σε έκτακτες αποδεσμεύσεις ώστε να απορροφήσει τους κραδασμούς από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και τα προβλήματα διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, προστατεύοντας την αμερικανική αγορά από μια πολύ πιο απότομη αναταραχή. Η στροφή προς τη Βενεζουέλα είναι η συνέχεια αυτής της λογικής, δηλαδή η αντικατάσταση ενός εύθραυστου, μακρινού εφοδιασμού με έναν σταθερό, γειτονικό.
Το ίδιο ισχύει και για τη βενζίνη, που την Παρασκευή διαμορφωνόταν κατά μέσο όρο στα 4,09 δολάρια το γαλόνι, έναντι 3,21 δολαρίων έναν χρόνο νωρίτερα. Η άνοδος έχει τις ρίζες της σε γεωπολιτικές εξελίξεις που ξεπερνούν τα σύνορα οποιασδήποτε χώρας, και η απάντηση σε αυτήν δεν μπορεί παρά να είναι η αύξηση της προσφοράς. Ενισχύοντας τη διαθέσιμη παραγωγή στο ίδιο ημισφαίριο, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να μεταφράσει τη διπλωματική επιτυχία σε κάτι που ο μέσος Αμερικανός θα δει στο πρατήριο της γειτονιάς του.
Η συμφωνία, βέβαια, δεν θα ήταν δυνατή χωρίς την τομή που προηγήθηκε. Ο Νικολάς Μαδούρο συνελήφθη στις 3 Ιανουαρίου 2026 κατά τη διάρκεια αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης και μεταφέρθηκε στις ΗΠΑ για να αντιμετωπίσει ομοσπονδιακές κατηγορίες που σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με ναρκωτρομοκρατία και διακίνηση ναρκωτικών. Η απομάκρυνσή του άνοιξε τον δρόμο για μια νέα σελίδα, και η αμερικανική πλευρά κινήθηκε χωρίς καθυστέρηση. Μέσα σε λίγες μόλις ημέρες ο Τραμπ συγκέντρωσε στον Λευκό Οίκο τα κορυφαία στελέχη των αμερικανικών πετρελαϊκών κολοσσών, ζητώντας τους να επιστρέψουν στη Βενεζουέλα και να επενδύσουν στην ανασυγκρότηση των υποδομών της.
Τότε, η ανταπόκριση ήταν διστακτική. Ο διευθύνων σύμβουλος της ExxonMobil, Ντάρεν Γουντς, είχε χαρακτηρίσει τη χώρα «μη επενδύσιμη», ζητώντας ουσιαστικές αλλαγές στο νομικό και επενδυτικό της περιβάλλον πριν από οποιαδήποτε δέσμευση. Η επιφύλαξη ήταν κατανοητή, και ακριβώς αυτή ήρθε να απαντήσει η νέα συμφωνία. Το ζητούμενο των εταιρειών δεν ήταν ποτέ το πετρέλαιο, το οποίο υπήρχε άφθονο. Ήταν οι εγγυήσεις. Και οι εγγυήσεις είναι, εξ ορισμού, προϊόν διπλωματίας και όχι γεωλογίας.
Αν η εκτίμηση των 100 δισεκατομμυρίων επιβεβαιωθεί, το αποτέλεσμα θα είναι διπλό. Μια χώρα που επιστρέφει στην παραγωγική τροχιά μετά από χρόνια κατάρρευσης, και μια αμερικανική αγορά με ασφαλέστερο ενεργειακό ορίζοντα. Είναι το είδος της συμφωνίας που δεν αποτιμάται μόνο σε βαρέλια, αλλά σε σταθερότητα, για δύο χώρες που, μέχρι πρόσφατα, δεν είχαν σχεδόν τίποτα να συζητήσουν.
