Εικόνες μεγάλης καταστροφής με καταρρεύσεις κτιρίων, 132 νεκρούς και απροσδιόριστο αριθμό τραυματιών και αγνοουμένων μετρά η Κολομβία, μετά τον φοβερό σεισμό των 7,4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ τις πρωινές ώρες της Δευτέρας.
Ο απολογισμός του Κολομβιανού Συνδέσμου Πρωτευουσών Πόλεων (Exoccipitals), με στοιχεία έως τις 5:30 το απόγευμα, ανεβάζει τους τραυματίες σε πάνω από 570, με τους 87 από τους νεκρούς να καταγράφονται σε πρωτεύουσες διαμερισμάτων, ενώ η κυβέρνηση έχει ήδη κηρύξει κατάσταση εθνικής καταστροφής.
Στον πρώτο επίσημο απολογισμό είχαν μετρηθεί 1.575 κατοικίες με ζημιές και 37 ολοσχερώς κατεστραμμένες, με τον αριθμό των κτιρίων που κατέρρευσαν να φτάνει τα 86 μέσα σε λίγες ώρες.
Ο σεισμός σημειώθηκε στις 7:34 το πρωί, την ώρα που η χώρα ξυπνούσε. Η Κολομβιανή Γεωλογική Υπηρεσία (SGC) τοποθέτησε το επίκεντρο κοντά στο San José del Palmar, στο διαμέρισμα του Chocó, σε εστιακό βάθος 103 χιλιομέτρων. Τα πρώτα δελτία μιλούσαν για 6,6 και 6,7 βαθμούς, αλλά η αναθεώρηση έδωσε 7,4, το ισχυρότερο σεισμικό γεγονός στην Κολομβία τον 21ο αιώνα.
Ο διευθυντής της υπηρεσίας Julio Fierro Morales θύμισε ότι η ίδια ζώνη είχε δώσει σεισμό 7,2 Ρίχτερ τον Νοέμβριο του 1979. Η ενέργεια που απελευθερώθηκε ήταν 25 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του σεισμού του Chocó το 1995 και 150 φορές μεγαλύτερη από τον καταστροφικό σεισμό του Άξονα του Καφέ το 1999.
Το βάθος της εστίας εξηγεί γιατί η δόνηση απλώθηκε σε τεράστια έκταση. Τα κύματα ταξίδεψαν εκατοντάδες χιλιόμετρα, ταρακούνησαν την Μπογκοτά και έγιναν αισθητά ακόμη και σε Ισημερινό και Παναμά. Άνθρωποι εγκατέλειψαν πολυκατοικίες και γραφεία, ενώ σε πολλές πόλεις έπεσαν προσόψεις πάνω σε σταθμευμένα αυτοκίνητα.
Οι πληγείσες περιοχές συγκεντρώνονται στα δυτικά και κεντρικά της χώρας, με αναφορές ζημιών σε εννέα διαμερίσματα.
Σε κόκκινο συναγερμό βρίσκονται πέντε πρωτεύουσες: Pereira, Cali, Quibdó, Manizales και Armenia, ενώ η Popayán παραμένει σε μεσαίο επίπεδο επιφυλακής. Βαρύτερα χτυπημένα εμφανίζονται τα διαμερίσματα Chocó, Valle del Cauca, Risaralda, Caldas και Quindío.
Το βαρύτερο τίμημα το πληρώνει η Pereira, με 60 νεκρούς, τη στιγμή που δεκάδες άνθρωποι εξακολουθούν να αναζητούνται μέσα στα ερείπια και οι επικοινωνίες της πόλης λειτουργούν με σοβαρά προβλήματα. Ακολουθούν το Cali με 15 νεκρούς, το Quibdó με οκτώ και η Manizales με τέσσερις. Στο Chocó, η κυβερνήτρια Nubia Carolina Córdoba έκανε λόγο για σοβαρές ζημιές σε κτίρια και δεκάδες τραυματίες, με τους αριθμούς να αυξάνονται συνεχώς.
Στη Manizales κατέρρευσε μερικώς ο τρούλος του καθεδρικού ναού, του πιο αναγνωρίσιμου κτιρίου της πόλης, και το ιστορικό κέντρο γέμισε μπάζα. Στο Cali ο δήμαρχος Alejandro Eder ανακοίνωσε 26 κτίρια σε κατάρρευση. Η ζημιά στις υποδομές είναι πολυμέτωπη: επτά αεροδρόμια — Pereira, Manizales, Cali, Quibdó, Armenia, Cartago και Buenaventura — έχουν αναστείλει τη λειτουργία τους, ενώ βλάβες καταγράφονται σε νοσοκομεία, οδικό δίκτυο, μέσα μεταφοράς, υδρεύσεις, δίκτυα ενέργειας και τηλεπικοινωνιών, καθώς και σε σχολεία και μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς. Η Μπογκοτά γλίτωσε τα χειρότερα: ο δήμαρχος Carlos Fernando Galán ανέφερε ότι δεν εντοπίστηκαν σοβαρές δομικές ζημιές, παρά μόνο ρωγμές σε ορισμένα κτίρια, με τα συνεργεία να συνεχίζουν τους ελέγχους σε όλες τις συνοικίες.
Η ενημέρωση από τις αρχές ξεκίνησε μέσα στην πρώτη ώρα. Ο υπουργός Εσωτερικών Rodrigo Lara ενεργοποίησε το Ενιαίο Κέντρο Επιχειρήσεων (PMU) στην Εθνική Μονάδα Διαχείρισης Κινδύνου Καταστροφών (UNGRD), όπου έφτασε λίγο αργότερα ο πρόεδρος Abelardo de la Espriella για να αναλάβει προσωπικά τον συντονισμό, δηλώνοντας στους κατοίκους των πληγεισών περιοχών ότι δεν είναι μόνοι. Ο υπουργός José Manuel Restrepo κατευθύνθηκε στο διαμέρισμα του Caldas για να προεδρεύσει του τοπικού κέντρου επιχειρήσεων στη Manizales. Μετά τη σύσκεψη κρίσης, η κυβέρνηση κήρυξε την κατάσταση καταστροφής σε εθνικό επίπεδο, μέτρο που επιτρέπει έκτακτη κινητοποίηση πόρων. Άμεσες προτεραιότητες, όπως ανακοινώθηκαν: έρευνα και διάσωση εγκλωβισμένων, περίθαλψη τραυματιών, έλεγχος στατικότητας των κτιρίων και αποκατάσταση των βασικών υπηρεσιών. Η ναυτιλιακή αρχή Dimar και η UNGRD απέκλεισαν κίνδυνο τσουνάμι στις ακτές του Ειρηνικού.
Παράλληλα κινητοποιήθηκε ένας μεγάλος μηχανισμός βοήθειας. Οι Ένοπλες Δυνάμεις έστησαν αερογέφυρα από τη βάση CATAM. Η Μπογκοτά έστειλε 100 διασώστες και δομοστατικούς μηχανικούς του IDIGER προς Pereira, Cali και Quibdó, ενώ το Μεδεγίν ετοίμαζε δικές του ομάδες. Στην πρωτεύουσα άνοιξαν έξι σημεία συγκέντρωσης ανθρωπιστικής βοήθειας, με ζητούμενα πόσιμο νερό, κουβέρτες, στρώματα, τρόφιμα μακράς διαρκείας, είδη ατομικής υγιεινής και υλικά πρώτων βοηθειών. Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν 15,5 εκατ. δολάρια για καταλύματα έκτακτης ανάγκης, τρόφιμα, μέτρα προστασίας και αποτίμηση ζημιών.
Το βράδυ έφερε και ένα δεύτερο μέτωπο. Ο δήμαρχος του Cali επέβαλε απαγόρευση κυκλοφορίας από τις 8 το βράδυ έως τις 6 το πρωί και διέταξε στρατιωτικοποίηση της πόλης, με κοινές περιπολίες αστυνομίας και στρατού, επικαλούμενος απειλές για λεηλασίες σε πληγείσες συνοικίες.
Το έδαφος, πάντως, δεν ησύχασε. Η SGC κατέγραψε δεκάδες μετασεισμούς μέσα στην ίδια ημέρα, με τις μετρήσεις να φτάνουν τους 47, και προειδοποίησε ότι η ακολουθία θα συνεχιστεί. Ειδικοί εκτιμούν ότι μπορεί να κρατήσει μήνες και να περιλάβει δονήσεις κοντά στα 6 Ρίχτερ, σενάριο ιδιαίτερα επικίνδυνο για κτίρια που έχουν ήδη υποστεί ζημιές χωρίς να έχουν ελεγχθεί.
Οι αριθμοί παραμένουν προκαταρκτικοί και όλες οι αρχές το τονίζουν. Τα σωστικά συνεργεία δεν έχουν φτάσει ακόμη στους ορεινούς οικισμούς του Chocó, όπου η πρόσβαση είναι δύσκολη και οι επικοινωνίες διακομμένες. Ο πραγματικός απολογισμός της τραγωδίας θα φανεί τις επόμενες ημέρες.
