Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε το εκτελεστικό διάταγμα που περιλαμβάνει νέες συστάσεις για τον εμβολιασμό των παιδιών, περιορίζοντας σε 11 τα συνιστώμενα εμβόλια. Ζητά παράλληλα τον διαχωρισμό του συνδυασμένου εμβολίου ιλαράς-παρωτίτιδας-ερυθράς (MMR) και τη χορήγησή του σε τρεις διαφορετικές επισκέψεις στον γιατρό.
Κατά την υπογραφή στο Οβάλ Γραφείο, ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε το κείμενο ως τις «χρυσές συστάσεις» της χώρας για τον παιδικό εμβολιασμό, αναγνωρίζοντας συστάσεις μόνο «κατά των πιο σοβαρών και επικίνδυνων ασθενειών». Υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ συνιστούν περισσότερα παιδικά εμβόλια από άλλες χώρες, «ακόμη και διπλάσιες δόσεις από ορισμένες χώρες της Ευρώπης», και ότι η αλλαγή ευθυγραμμίζει τη χώρα με τα άλλα ανεπτυγμένα κράτη. Στην τελετή παρέστησαν ο υπουργός Υγείας Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, μακροχρόνιος επικριτής των εμβολίων, και ο διευθυντής των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας Τζέι Μπατατσάρια.
Σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα του Λευκού Οίκου, το διάταγμα συνιστά ανοσοποίηση έναντι 11 ασθενειών, έναντι των 18 που περιλάμβαναν οι κατευθυντήριες γραμμές των Κέντρων Ελέγχου Νοσημάτων (CDC) το 2024. Εισάγει επίσης διαβάθμιση: ορισμένα εμβόλια συνιστώνται για όλα τα παιδιά, ενώ άλλα — όπως εκείνα για τον RSV και την ηπατίτιδα Α και Β — μόνο για παιδιά υψηλού κινδύνου. Παύει ακόμη η σύσταση για εμβολιασμό όλων των ανηλίκων κατά της COVID-19.
Στο σκέλος του MMR, το κείμενο ορίζει ότι το συνδυασμένο εμβόλιο θα πρέπει να χορηγείται σε τρεις ξεχωριστές μονοδύναμες δόσεις, όταν τέτοια σκευάσματα καταστούν διαθέσιμα στην εγχώρια αγορά, και ότι στο μέτρο του δυνατού όλοι οι παιδικοί εμβολιασμοί θα γίνονται σε χωριστές ιατρικές επισκέψεις. Ειδικοί επισημαίνουν πως μονοδύναμα εμβόλια για ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά δεν κυκλοφορούν σήμερα στις ΗΠΑ, γεγονός που καθιστά τη σύσταση πρακτικά ανεφάρμοστη προς το παρόν.
Το διάταγμα περιέχει και σκέλος νομικής επιβολής, αφού δίνει εντολή στο υπουργείο Δικαιοσύνης να διερευνήσει και να προσβάλει δικαστικά πολιτείες που, κατά την κυβέρνηση, παραβιάζουν τις εξαιρέσεις από τους υποχρεωτικούς εμβολιασμούς για θρησκευτικούς ή ιατρικούς λόγους, καθώς και τη γονική εξουσία και τις προσαρμογές για άτομα με αναπηρία.
Κατά την τοποθέτησή του, ο κ. Τραμπ συνέδεσε επανειλημμένα τα εμβόλια με τον αυτισμό, υποστηρίζοντας ότι η αύξηση των παιδικών δόσεων οδήγησε σε αύξηση των διαγνώσεων. Δεκαετίες επιστημονικών δεδομένων δεν έχουν τεκμηριώσει καμία τέτοια σύνδεση. Η αρχική υπόθεση προήλθε από μελέτη του Άντριου Γουέικφιλντ το 1998, η οποία αποσύρθηκε ως δόλια, ενώ ο συγγραφέας της έχασε την άδεια άσκησης του επαγγέλματος αφού αποκαλύφθηκαν οικονομικά συμφέροντα σε αγωγές κατά παρασκευαστών και σε πατέντα μονοδύναμου εμβολίου ιλαράς.
Η κίνηση εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αναμόρφωσης του προγράμματος εμβολιασμών. Τον Ιανουάριο τα CDC είχαν ήδη εισηγηθεί τη μείωση σε 11 ασθένειες· η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής διαφοροποιήθηκε ρητά και διατήρησε τη σύσταση για 18. Τον Μάρτιο ομοσπονδιακός δικαστής μπλόκαρε τις αλλαγές, κρίνοντας ότι η υπηρεσία παραβίασε την προβλεπόμενη διαδικασία και υπονόμευσε την ακεραιότητα των ενεργειών της. Επικριτές υποστηρίζουν ότι το νέο διάταγμα παρακάμπτει ακριβώς αυτή τη διαφανή διαδικασία, ενώ αναμένεται να προσβληθεί κι αυτό στα δικαστήρια.
Οι ειδικοί δημόσιας υγείας επισημαίνουν πως το πρόγραμμα ανοσοποίησης βασίστηκε σε δεκαετίες συλλογής δεδομένων που δείχνουν ότι τα εμβόλια προστατεύουν από σοβαρές και απειλητικές για τη ζωή ασθένειες, προειδοποιώντας πως η μείωση των συστάσεων θα αφήσει περισσότερα παιδιά ευάλωτα σε νοσήματα που μπορούν να προληφθούν. Παιδίατροι λοιμωξιολόγοι τονίζουν ότι το χρονοδιάγραμμα των εμβολιασμών έχει σχεδιαστεί ώστε κάθε δόση να χορηγείται στην ηλικία με τη μέγιστη ανοσογονικότητα και ότι ο κατακερματισμός σε περισσότερες επισκέψεις δημιουργεί εμπόδια: γονείς που δεν επιστρέφουν, ραντεβού που χάνονται, πτώση της εμβολιαστικής κάλυψης.
Στην πράξη, οι γονείς δεν αναμένεται να δουν άμεση αλλαγή στην πρόσβαση σε εμβόλια. Το διάταγμα διατυπώνει συστάσεις, δεν καταργεί σκευάσματα, και η ισχύς του θα κριθεί τόσο από τα δικαστήρια όσο και από τη στάση των πολιτειών, των ασφαλιστικών ταμείων και των ίδιων των παιδιάτρων — πολλοί εκ των οποίων έχουν ήδη δηλώσει ότι θα συνεχίσουν να ακολουθούν τις οδηγίες της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής.
