Η ακρίβεια, η οργή των μαθητών και η μνήμη των κίτρινων γιλέκων έβγαλαν τη Γαλλία στους δρόμους. Δεκάδες συλλήψεις από το πρωί, δακρυγόνα από το Παρίσι ως τη Λυών και ένα κίνημα που ψάχνει ακόμη τη μορφή του.
Η μεγάλη πορεία δεν είχε καν ξεκινήσει. Στην Πλας ντε λα Ρεπουμπλίκ, την ιστορική πλατεία των γαλλικών διαδηλώσεων, από όπου επρόκειτο να αναχωρήσει γύρω στις 2 το μεσημέρι τοπική ώρα, 3 ώρα Ελλάδας, η ένταση είχε ήδη ξεσπάσει. Η αστυνομία έκανε επανειλημμένη χρήση δακρυγόνων απέναντι σε πολλές εκατοντάδες διαδηλωτές, σύμφωνα με δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου.
Οι περισσότεροι φορούσαν μάσκες και ήταν ντυμένοι στα μαύρα. Κάποιοι έριχναν πυροτεχνήματα προς τις δυνάμεις της τάξης. Η πρωτεύουσα είχε ξυπνήσει ήδη σε κλίμα έντασης, με δεκάδες συλλήψεις από τις πρώτες πρωινές ώρες, καθώς η πίεση ανέβαινε στο Παρίσι και σε άλλες γαλλικές πόλεις.
Η φωτιά απλώνεται από τη Μασσαλία ως τη Νορμανδία
Το Παρίσι δεν ήταν το μόνο μέτωπο. Στη Μασσαλία οι διαδηλωτές εκτόξευσαν αντικείμενα και η αστυνομία απάντησε με δακρυγόνα, ενώ ένα τοπικό αστυνομικό τμήμα έγινε στόχος διαδηλωτών. Στη Λυών, οι αστυνομικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν δακρυγόνα για να διαλύσουν σχεδόν 300 άτομα που είχαν συγκεντρωθεί μπροστά σε πανεπιστήμιο.
Το πιο ανησυχητικό περιστατικό σημειώθηκε νωρίς το πρωί στη Ρουέν της Νορμανδίας. Κτίριο πανεπιστημιακής σχολής υπέστη ζημιές από φωτιά που, σύμφωνα με πηγή κοντά στην έρευνα, οφείλεται πιθανότατα σε εμπρησμό. Στην Τουλούζη, οι αρχές επενέβησαν για να αποτρέψουν μπλόκα σε τρένα και σε έναν κυκλικό κόμβο.
Οι αριθμοί μιας ημέρας οργής
Η χώρα ζει σήμερα πανεθνικές κινητοποιήσεις με τη συμμετοχή πολλών κοινωνικών ομάδων. Σύμφωνα με πηγές κοντά στον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, μέχρι το μεσημέρι οι αρχές είχαν καταγράψει 140 διαδηλώσεις στις περιφέρειες, με 32.800 συμμετέχοντες, και 166 συλλήψεις σε εθνικό επίπεδο.
Υπάρχει όμως και μια άλλη ανάγνωση. Οι δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου παρατήρησαν λιγότερα μπλόκα από όσα είχαν προαναγγείλει οι διαδηλωτές. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ένας συμμετοχικός χάρτης είχε καταγράψει τις προηγούμενες ημέρες εκατοντάδες σημεία δράσης, ανάμεσά τους πρατήρια καυσίμων, πετρελαϊκές αποθήκες και διυλιστήρια. Το χάσμα ανάμεσα στις προθέσεις και στην πραγματικότητα του δρόμου είναι ένα από τα ερωτήματα που θα κρίνουν τη συνέχεια.
Από την τιμή της βενζίνης στην εξέγερση των λυκείων
Το κίνημα της 17ης Οκτωβρίου γεννήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως αντίδραση στην αύξηση των τιμών των καυσίμων και στην ακρίβεια της καθημερινής ζωής. Η αφορμή όμως που του έδωσε σάρκα και οστά ήρθε από τα σχολεία. Εδώ και εβδομάδες, οι μαθητές λυκείου κατεβαίνουν στους δρόμους ζητώντας περισσότερους πόρους για την εκπαίδευση και λιγότερη αστυνομική καταστολή. Στην κινητοποίηση της 6ης Οκτωβρίου, οι διοργανωτές μίλησαν για 450.000 διαδηλωτές σε όλη τη χώρα, με τους μαθητές να έχουν πλέον στο πλευρό τους φοιτητές, καθηγητές και γονείς.
Στη σημερινή ημέρα συγκλίνουν όλες αυτές οι οργές. Τα συνδικάτα, με πρώτη τη CGT, και κόμματα όπως η Ανυπότακτη Γαλλία και το Νέο Αντικαπιταλιστικό Κόμμα ζήτησαν άδειες για πορείες από τις νομαρχίες, κάτι που ο πρωθυπουργός Σεμπαστιέν Λεκορνί αναγνώρισε ως δικαίωμά τους. Η γενική γραμματέας της CGT Σοφί Μπινέ προειδοποίησε ότι η κινητοποίηση θα συνεχιστεί όσο δεν δίνονται απαντήσεις. Ο αστυνομικός διευθυντής του Παρισιού, πάντως, είχε απορρίψει τη διαδρομή από την Πλας ντε λα Ρεπουμπλίκ ως την Πλας ντε λα Κονκόρντ που είχαν δηλώσει φοιτητικές συνελεύσεις.
Η σκιά των κίτρινων γιλέκων
Η ημερομηνία δεν επιλέχθηκε τυχαία. Η 17η Οκτωβρίου παραπέμπει ευθέως στη 17η Νοεμβρίου 2018, την ημέρα που γεννήθηκαν τα κίτρινα γιλέκα στους κυκλικούς κόμβους της Γαλλίας. Και τότε όλα ξεκίνησαν από την τιμή των καυσίμων, για να εξελιχθούν σε μια μακρά και βίαιη αμφισβήτηση της εξουσίας του Εμμανουέλ Μακρόν. Δεν είναι τυχαίο ότι ο γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Φαμπιέν Ρουσέλ κάλεσε σε κινητοποίηση αντίστοιχη με εκείνη του 2018, ούτε ότι γνωστές μορφές του κινήματος εκείνης της εποχής έχουν ήδη εμφανιστεί δίπλα στους μαθητές.
Το κλίμα είναι ήδη βαρύ. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό Λεκορνί, όπως μετέδωσε το BBC, από την αρχή των μαθητικών κινητοποιήσεων έχουν τραυματιστεί 215 μαθητές, 85 εκπαιδευτικοί και 715 αστυνομικοί. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η Γαλλία θα ξαναβγεί στους δρόμους. Είναι αν η σημερινή ημέρα θα μείνει ένα ξέσπασμα ή θα γίνει η αρχή ενός νέου κινήματος που η κυβέρνηση δεν θα μπορεί να αγνοήσει.
