Σε μια θεαματική κίνηση που συνδέει άμεσα την εκπαίδευση με τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό, ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για τη δημιουργία εθνικής ακαδημίας που θα εκπαιδεύει τους μελλοντικούς νεοσύλλεκτους της NASA και των διαστημικών ενόπλων δυνάμεων. Το εγχείρημα έρχεται σε ένα περιβάλλον διαρκώς εντεινόμενου ανταγωνισμού στον τομέα, με κύριο αντίπαλο την Κίνα.
Ο νέος φορέας θα ονομάζεται Διαστημική Ακαδημία των Ηνωμένων Πολιτειών. Την ίδρυσή του είχε ανακοινώσει ο Αμερικανός πρόεδρος νωρίτερα, κατά τη διάρκεια τελετής απονομής μεταλλίων στο Διαστημικό Κέντρο Τζόνσον της NASA στο Χιούστον, όπου απένειμε στο πλήρωμα του Artemis II το Μετάλλιο Τιμής του Κογκρέσου για το Διάστημα.
«Είναι κάτι πολύ σπουδαίο», τόνισε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι η ακαδημία «θα έχει ως αποστολή να προσελκύει, να εκπαιδεύει και να δίνει πτυχία στα καλύτερα ταλέντα που η χώρα μας έχει να προσφέρει». Το ίδρυμα θα τροφοδοτεί με στελέχη τη NASA, την ιδιωτική διαστημική βιομηχανία και την United States Space Force, την έκτη πτέρυγα των ενόπλων δυνάμεων που ο ίδιος είχε δημιουργήσει κατά την πρώτη του θητεία. Η τοποθεσία της έδρας δεν έχει ακόμη καθοριστεί.
Το σκεπτικό πίσω από την απόφαση αποτυπώθηκε σε μια φράση που λειτουργεί σχεδόν ως δόγμα. «Ένα έθνος δεν μπορεί να είναι πρώτο στη Γη εάν πρόκειται να είμαστε δεύτεροι στο Διάστημα. Απλώς δεν πρόκειται να συμβεί. Κατά κάποιο τρόπο, απλώς δεν λειτουργεί έτσι», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Στην ίδια τοποθέτηση προχώρησε και σε μια ανακοίνωση με σαφώς μεγαλύτερη τεχνολογική βαρύτητα. Όπως είπε, η NASA έχει ήδη ξεκινήσει τις εργασίες για το πρώτο πυρηνοκίνητο διαπλανητικό διαστημόπλοιο, το οποίο αναμένεται να εκτοξευθεί σε αποστολή προς τον Άρη το 2028. Διευκρίνισε μάλιστα ότι το σκάφος αυτό ενδέχεται να είναι το πρώτο ενός ευρύτερου αμερικανικού στόλου, με στόχο να καταστούν τα διαστημικά ταξίδια πιο συνηθισμένα.
Η ίδρυση της ακαδημίας γίνεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Διάστημα έχει αποκτήσει κεντρική θέση στους στρατηγικούς ανταγωνισμούς, κυρίως στο στρατιωτικό και το τεχνολογικό πεδίο.
Η κυβέρνηση Τραμπ δηλώνει ανοιχτά ότι ξεκινά έναν «δεύτερο αγώνα του Διαστήματος», με αντίπαλο αυτή τη φορά το Πεκίνο, παραπέμποντας ευθέως στην αναμέτρηση που είχε φέρει αντιμέτωπες τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σοβιετική Ένωση κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Η αναλογία δεν είναι ρητορική. Οι δύο αντίπαλες δυνάμεις έχουν θέσει τον ίδιο στόχο και σχεδόν το ίδιο χρονοδιάγραμμα. Και οι δύο φιλοδοξούν να στείλουν ανθρώπους στη Σελήνη έως το 2030 και να εγκαταστήσουν εκεί μόνιμη βάση.
Σε αυτό το πλαίσιο, μια ακαδημία που παράγει εξειδικευμένο προσωπικό δεν αποτελεί απλώς εκπαιδευτικό θεσμό. Αποτελεί υποδομή. Τα σκάφη κατασκευάζονται σε μήνες, τα μηχανικά συστήματα σχεδιάζονται σε χρόνια, αλλά οι μηχανικοί, οι αστροναύτες και τα στελέχη που θα τα χειριστούν χρειάζονται μια ολόκληρη δεκαετία για να ωριμάσουν. Η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό είναι, με άλλα λόγια, η πιο μακροπρόθεσμη κίνηση σε έναν ανταγωνισμό που ήδη μετριέται σε δεκαετίες.
