Στις σκοτεινές πρώτες ώρες της 28ης Οκτωβρίου 1940, η Ελλάδα βρέθηκε μπροστά σε μια αποφασιστική στιγμή της ιστορίας της. Η Ιταλία, εκπροσωπούμενη από τον πρεσβευτή της Εμμανουέλε Γκράτσι, επέδωσε το τελεσίγραφο στον Ιωάννη Μεταξά στην πρωθυπουργική του κατοικία. Η τύχη της χώρας κρεμόταν από μια λέξη από την απόφαση ενός ανθρώπου και μόνο του Ιωάννη Μεταξά.
Δεν υπήρξε δημοψήφισμα, δεν υπήρξε δημόσια διαβούλευση. Ο λαός, στον “ύπνο του”, δεν είχε καμία δυνατότητα να απαντήσει εκείνη τη στιγμή. Η ιστορική αλήθεια είναι ξεκάθαρη το ΟΧΙ(ή το ακόμη πιο εμφατικό, λοιπόν έχουμε πόλεμο)το είπε ο Μεταξάς, ένας άνδρας που υπερέβη τις προσωπικές του προτιμήσεις βάζοντας πάνω από όλα το συμφέρον της πατρίδας.
Η απόφαση αυτή βέβαια δεν ήταν προϊόν συναισθηματισμού, ούτε τυχαίας αντίδρασης. Ήταν το αποτέλεσμα βαθιά στρατηγικής σκέψης, γνώσης της διεθνούς συγκυρίας και βαθιάς επίγνωσης των κινδύνων αν η Ελλάδα παραχωρούσε τη διέλευση των Ιταλικών στρατευμάτων, η χώρα θα βρισκόταν σε άμεσο κίνδυνο διαμελισμού. Ο Μεταξάς, γνώστης των εσωτερικών πολιτικών ισορροπιών και των διεθνών συμμαχιών, έπραξε με τόλμη και αποφασιστικότητα, στέλνοντας ένα μήνυμα που θα αντηχεί στους αιώνες: «Λοιπόν, έχουμε πόλεμο».
Η προσπάθεια κάποιων (αν)-ιστορικών και ιδεολογικών ρευμάτων να μεταθέσουν την ευθύνη ή την τιμή της απόφασης στο «λαϊκό φρόνημα» δεν αντέχει σε λογική ανάλυση. Είναι συμβολική κατασκευή, μια προσπάθεια να εξισωθεί το τότε απαιτούμενο αυταρχικό καθεστώς με την εθνική ψυχή ένα αφήγημα που αποσιωπά τη σπουδαιότητα της προσωπικής ευθύνης και της ιστορικής διορατικότητας. Η Ελλάδα, όπως κάθε έθνος, χρειάζεται τους ηγέτες που τολμούν να σταθούν μπροστά στον κίνδυνο, όχι μόνο το συλλογικό πνεύμα σε μεταγενέστερες επετειακές αναπαραστάσεις.
Θα πρέπει να προσθέσω εδώ ότι το “ΟΧΙ” αυτό δεν ήταν χωρίς αντίκρισμα. Ήταν η σπίθα που άναψε το φρόνημα των Ελλήνων, που ανέδειξε την εθνική ενότητα σε έναν αγώνα που θα μείνει αξεπέραστος στην Ιστορία.
Καταλήγοντας λοιπόν η αλήθεια είναι απλή,το ΟΧΙ το είπε ο Μεταξάς και μέσα από αυτό, η Ελλάδα είπε το δικό της ΟΧΙ στην υποταγή, στον διαμελισμό, και στον ξένο ιμπεριαλισμό. Η ιστορία δεν μπορεί να αλλοιωθεί από ιδεολογικές κατασκευές, ούτε η εποποιία του 1940 να μπαίνει στην άκρη για να υπηρετήσει πολιτικά συμφέροντα. Η μεγαλειώδης στιγμή της 28ης Οκτωβρίου είναι συνυφασμένη με την αποφασιστικότητα ενός ηγέτη που τόλμησε να πει ΟΧΙ για όλους τους Έλληνες και αυτή η αλήθεια μένει άφθαρτη στον χρόνο όσο και κάποιοι γνωστοί άγνωστοι κάθε χρόνο την ίδια εποχή προσπαθούν να κάνουν το άσπρο μαύρο…
Υ.Γ Ας υποθέσουμε ότι ο Ιωάννης Μεταξάς εκείνη τη νύχτα έλεγε «περάστε ελεύθερα», τότε η Ελλάδα δε θα ξημέρωνε ποτέ ελεύθερη. Ο λαός που σήμερα καμαρώνει για την εποποιία της Πίνδου, τότε θα είχε ξυπνήσει σε μια σκλαβωμένη πατρίδα. Ας το θυμούνται αυτό οι γραφικοί επιτήδειοι που επιχειρούν να ξαναγράψουν την ιστορία από την ασφάλεια του καναπέ τους γιατί αν δεν υπήρχε το “έχουμε πόλεμο λοιπόν” του Μεταξά, δε θα υπήρχε ούτε το ΟΧΙ του ελληνικού λαού.
ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΚΑΒΑΖΗΣ
