Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής της Ελλάδας, βρίσκεται στο στάδιο των τελικών δοκιμών πριν από την οριστική του εγκατάσταση στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ). Η μεταφορά του στην Ελλάδα προγραμματίζεται για το καλοκαίρι του 2026, ενώ η πλήρης επιχειρησιακή λειτουργία του αναμένεται το φθινόπωρο του ίδιου έτους.
Το σύστημα έχει ήδη συναρμολογηθεί στις εγκαταστάσεις της HPE στην Τσεχία και υποβάλλεται σε εκτενείς τεχνικούς ελέγχους, ώστε να διασφαλιστεί η σταθερότητα και η απόδοσή του υπό πραγματικές συνθήκες φόρτου εργασίας πριν από την εγκατάστασή του στο Λαύριο.
Υπερυπολογιστική ισχύς νέας γενιάς
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αποτελεί μια σύνθετη υποδομή υδρόψυκτων cabinets υψηλής ενεργειακής απόδοσης και ενσωματώνει περισσότερα από 2.000 NVIDIA Grace Hopper (GH200) superchips, σχεδιασμένα για απαιτητικές εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και μεγάλης κλίμακας υπολογιστικά μοντέλα.
Σύμφωνα με τις έως τώρα μετρήσεις, η υπολογιστική του ισχύς αναμένεται να ξεπεράσει τα 89 τετράκις εκατομμύρια πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο (89 PFLOPS σε διπλή ακρίβεια). Πρόκειται για απόδοση που υπερβαίνει κατά εκατομμύρια φορές τις δυνατότητες ενός τυπικού επαγγελματικού ή οικιακού υπολογιστή, επιτρέποντας την ολοκλήρωση σύνθετων προσομοιώσεων και αναλύσεων σε ώρες ή ημέρες αντί για εβδομάδες ή μήνες.
Η εγκατάστασή του σηματοδοτεί την πρώτη φορά που ένα τόσο ισχυρό υπολογιστικό σύστημα θα φιλοξενηθεί στην Ελλάδα, τοποθετώντας το ΕΜΠ και το Λαύριο στον χάρτη των κορυφαίων περιφερειακών υπολογιστικών κόμβων της Ευρώπης.
Ο πυρήνας του AI Factory «Pharos»
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» θα αποτελέσει την «καρδιά» του AI Factory «Pharos», ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος υπηρεσιών που θα παρέχει:
- Υπολογιστική ισχύ σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς
- Υποστήριξη στη διαχείριση και ανωνυμοποίηση δεδομένων
- Δημιουργία AI-ready datasets
- Καθορισμένα πλαίσια πρόσβασης και συμμόρφωσης
- Τεχνική και επιστημονική καθοδήγηση
Στόχος του Pharos είναι να καταστήσει την υπερυπολογιστική υποδομή προσβάσιμη σε ένα ευρύ φάσμα χρηστών, μειώνοντας το κόστος ανάπτυξης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και επιταχύνοντας τον κύκλο μετάβασης από την ιδέα στο λειτουργικό πρωτότυπο.
Επιπτώσεις σε οικονομία, έρευνα και δημόσιο τομέα
Για τις ελληνικές startups και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η πρόσβαση σε εθνική υπερυπολογιστική υποδομή μειώνει την εξάρτηση από ακριβές εμπορικές cloud υπηρεσίες του εξωτερικού. Παράλληλα, επιταχύνει την εκπαίδευση και βελτιστοποίηση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης σε τομείς όπως:
- Υγεία
- Ενέργεια
- Περιβάλλον
- Δημόσιες υπηρεσίες
- Επεξεργασία ελληνικής γλώσσας και πολιτιστικού αποθέματος
Στον δημόσιο τομέα, η αξιοποίηση της υποδομής μπορεί να ενισχύσει τη διαχείριση κρίσεων, τη βελτιστοποίηση ενεργειακών δικτύων και την ανάλυση μεγάλων δεδομένων για στρατηγικό σχεδιασμό.
Χρηματοδότηση και ευρωπαϊκή διάσταση
Το έργο υλοποιείται υπό την αιγίδα του ΕΔΥΤΕ (GRNET) και χρηματοδοτείται σε δύο φάσεις:
- Φάση Α: 29,2 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ), μέσω Ταμείου Ανάκαμψης και Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων
- Φάση Β: έως 12,68 εκατ. ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), μέσω του EuroHPC Joint Undertaking
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό δίκτυο AI Factories και υπολογιστικών κόμβων, ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας ως περιφερειακού τεχνολογικού κόμβου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Προκλήσεις και προϋποθέσεις επιτυχίας
Η λειτουργία ενός τέτοιου συστήματος συνεπάγεται αυξημένες ενεργειακές απαιτήσεις και ανάγκη για αξιόπιστες υποδομές ψύξης και τροφοδοσίας. Παράλληλα, κρίσιμος παράγοντας επιτυχίας αποτελεί η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό, στη σωστή διακυβέρνηση δεδομένων και σε μηχανισμούς δίκαιης πρόσβασης.
Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από την ικανότητα προσέλκυσης συνεργασιών, τη δημιουργία υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας και τη διαρκή ενσωμάτωση της υποδομής στο ευρωπαϊκό τεχνολογικό οικοσύστημα.
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» φιλοδοξεί να αποτελέσει όχι απλώς έναν υπερυπολογιστή, αλλά έναν στρατηγικό πυλώνα ψηφιακής κυριαρχίας και καινοτομίας για τη χώρα.
