Υπάρχει μια στιγμή που κανείς έξω από τις Ένοπλες Δυνάμεις δεν τη βλέπει ποτέ. Είναι το πρωί που ένα παιδί είκοσι δύο χρόνων στέκεται μπροστά στη σημαία και δίνει τον όρκο. Δεν ξέρει ακόμα αν θα τον καλέσουν να τον τιμήσει πάνω από την Κάρπαθο ή πάνω από ένα φλεγόμενο δάσος στην Εύβοια. Ξέρει μόνο ότι έδωσε τον λόγο του και τον πλήρωσε με τη ζωή του. Τριάντα επτά άνθρωποι με στολή τίμησαν τα τελευταία είκοσι χρόνια την αγάπη τους στην Πατρίδα.
Οι δύο τελευταίοι έχουν όνομα από το Σάββατο. Ο Επισμηναγός (Ι) Ιωάννης Μπλέσιας, 40 ετών, και ο Σμηναγός (Ι) Δημήτριος Πέτρου, 37 ετών, έπεσαν στην Τανάγρα με το F4E Phantom II της 338 Μοίρας, μπροστά σε εκατοντάδες ανθρώπους που είχαν έρθει να χειροκροτήσουν. Πάλευαν με ένα αεροσκάφος που έχανε ύψος γνωρίζοντας ότι από κάτω τους υπήρχε πλήθος. Δεν πρόλαβαν να εγκαταλείψουν. Αυτό είναι το τελευταίο που έκαναν στη ζωή τους και δεν χρειάζεται να ειπωθεί τίποτα άλλο γι’ αυτούς. Έσωσαν κόσμο γιατί τα θύματα θα ήταν πολλά…
Πίσω τους απλώνεται μια εικοσαετία που η χώρα δεν έχει διαβάσει ποτέ ολόκληρη. Δεκαεννέα χειριστές της Πολεμικής Αεροπορίας σε δεκατρία δυστυχήματα. Ο κατάλογος ανοίγει στις 14 Απριλίου 2006 με τον Σμηναγό (Ι) Παντελή Γκέλη, 33 ετών, που είχε ανεβεί από την Τανάγρα με Mirage 2000EG και βρέθηκε με βλάβη στον αυτόματο πιλότο πάνω από το Πτώο όρος. Το ΓΕΑ ανακοίνωσε ότι δεν χρησιμοποίησε το εκτινασσόμενο κάθισμα. Πάλευε ως την τελευταία στιγμή να σώσει το αεροπλάνο. Ήταν παντρεμένος, με δύο παιδιά. Πέντε εβδομάδες αργότερα, στις 23 Μαΐου 2006, ο Σμηναγός (Ι) Κωνσταντίνος Ηλιάκης, 36 ετών, δεν επέστρεψε από αναχαίτιση νοτιοανατολικά της Καρπάθου. Είναι το όνομα που όλοι θυμούνται, γιατί ταιριάζει στην εικόνα που έχουμε για το πώς χάνεται ένας Έλληνας πιλότος.
Η αλήθεια όμως είναι σκληρότερη και πιο ταπεινή. Μόνο δύο από τα δεκατρία δυστυχήματα συνέβησαν σε αναχαιτίσεις. Όλα τα υπόλοιπα έγιναν σε αποστολές που τις ζητά από τους αεροπόρους η ίδια η κοινωνία σε καιρό ειρήνης.
Στα Στύρα Ευβοίας, τον Ιούλιο του 2007, ένα CL415 πέρασε χαμηλά για να κρατήσει τη φωτιά μακριά από τα σπίτια του οικισμού Διλησός. Έκανε τη ρίψη, έχασε στήριξη και καρφώθηκε στο χώμα. Μέσα ήταν ο Σμηναγός (Ι) Δημήτριος Στοϊλίδης, 34 ετών, πατέρας δίδυμων αγοριών, και ο Υποσμηναγός (Ι) Ιωάννης Χατζούδης, 27 ετών. Πέταξαν χαμηλά επειδή εκεί κάτω υπήρχαν σπίτια ανθρώπων που ούτε καν τους γνώριζαν. Τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς, μέσα στη νύχτα, στο πεδίο βολής της Ψαθούρας, χάθηκε ο Σμηναγός (Ι) Αθανάσιος Μπατσαράς, 35 ετών, με F16 Block 52+ της 337 Μοίρας. Ο γιος του γεννήθηκε τέσσερις μήνες μετά την κηδεία του.
Τον Αύγουστο του 2009 ο Σμήναρχος (Ι) Στέργιος Κωτούλας, 55 ετών, πέταξε με PZL M18 Dromader πάνω από τον Κατελειό Κεφαλονιάς. Πενήντα πέντε ετών, με τέσσερις χιλιάδες ώρες πτήσης πίσω του, με δύο παιδιά στο σπίτι, δεν είχε τίποτα να αποδείξει σε κανέναν. Πήγε χαμηλά και δεν γύρισε. Τον Αύγουστο του 2010, δυτικά της νήσου Χρυσή, δύο F16 συγκρούστηκαν σε εκπαίδευση. Ο Σμηναγός (Ι) Αναστάσιος Μπαλατσούκας σκοτώθηκε ακαριαία. Ο Σμηναγός (Ι) Ιωσήφ Αναστασάκης, 34 ετών, πάλεψε τρεις μέρες στο νοσοκομείο του Ηρακλείου πριν φύγει.
Στις 26 Ιανουαρίου 2015 η τραγωδία βρήκε τους δικούς μας μακριά από την πατρίδα. Το διθέσιο F16D Block 50 της 341 Μοίρας συνετρίβη κατά την απογείωση στη βάση Los Llanos στο Αλμπαθέτε, σε νατοϊκή εκπαίδευση. Χάθηκαν ο Σμηναγός (Ι) Παναγιώτης Λάσκαρης, 35 ετών, και ο Σμηναγός (Ι) Αθανάσιος Ζάγκας, 31 ετών, μαζί με εννέα Γάλλους αεροπόρους. Ο Ζάγκας άφησε πίσω ένα νεογέννητο. Τον Απρίλιο του 2018 ο Σμηναγός (Ι) Γεώργιος Μπαλταδώρος, 34 ετών, γύριζε από αναχαίτιση με Mirage 2000 της έκδοσης 5 όταν καρφώθηκε στη θάλασσα βορειοανατολικά της Σκύρου. Είχε δύο μικρά παιδιά. Τον Αύγουστο, βόρεια της Σπάρτης, ο Επισμηναγός (Ι) Νικόλαος Βασιλείου έμεινε στα χειριστήρια του T2 Buckeye αρκετά ώστε ο μαθητής του να προλάβει να ανοίξει αλεξίπτωτο. Ο συγκυβερνήτης σώθηκε. Ο εκπαιδευτής όχι.
Το 2023 ήταν η πιο μαύρη χρονιά. Τον Ιανουάριο, είκοσι πέντε μίλια νότια της Ανδραβίδας, το F4E Phantom II της 338 Μοίρας πήρε μαζί του τον Σμηναγό (Ι) Ευστάθιο Τσιτλακίδη, 31 ετών, και τον Υποσμηναγό (Ι) Μάριο Μιχαήλ Τουρούτσικα, 29 ετών. Τον Ιούλιο, στον Πλατανιστό Καρύστου, το CL215 της 355 Μοίρας έπεσε αμέσως μετά τη ρίψη πάνω από τις φλόγες. Ο Σμηναγός (Ι) Χρήστος Μουλάς, 34 ετών, από την Κρήτη, και ο Ανθυποσμηναγός (Ι) Περικλής Στεφανίδης, 27 ετών, από τη Θεσσαλονίκη, έσβησαν μπροστά στις κάμερες όλης της χώρας. Και ανήμερα των γιορτών, στις 27 Δεκεμβρίου, μισό μίλι από το αεροδρόμιο της Καλαμάτας, ο Επισμηναγός (Ι) Επαμεινώνδας Κωστέας, 40 ετών, έπεσε ενώ η γυναίκα και τα παιδιά του παρακολουθούσαν από κάτω την πτήση του.
Ο ίδιος όρκος δεσμεύει και τους άλλους δύο κλάδους. Η Αεροπορία Στρατού θρήνησε δεκαπέντε ανθρώπους. Τέσσερις αξιωματικούς στην Καρυώτισσα Πέλλης τον Φεβρουάριο του 2006, σε νυχτερινή πτήση με διόπτρες. Τρεις ακόμη στο Βασιλούδι Θεσσαλονίκης τον Μάρτιο του 2008. Τους δύο χειριστές του AH64A Apache που βρέθηκαν απανθρακωμένοι δεκαπέντε ώρες μετά τη συντριβή στην Κύμη τον Νοέμβριο του 2008, και των οποίων δόθηκαν δημοσίως μόνο τα αρχικά. Τον Ταγματάρχη Ανδρέα Δερμάρη και τον Αρχιλοχία Κωνσταντίνο Γκιώκα, όταν το AH64DHA έχασε πτέρυγα εν πτήσει στην Πάχη Μεγάρων τον Ιούλιο του 2010. Και τους τέσσερις του Σαραντάπορου, στις 19 Απριλίου 2017, όταν το UH1H έπεσε σε δύσβατη πλαγιά της Ελασσόνας. Ο Υποστράτηγος Ιωάννης Τζανιδάκης, ο Συνταγματάρχης Θωμάς Αδάμου, ο κυβερνήτης Ταγματάρχης Δημοσθένης Γούλας και ο συγκυβερνήτης Υπολοχαγός Κωνσταντίνος Χατζής, 28 ετών. Από τα συντρίμμια βγήκε ζωντανή μόνο η Αρχιλοχίας Βασιλική Πλεξίδα.
Η Αεροπορία Ναυτικού μετρά τρεις. Τα ξημερώματα της 11ης Φεβρουαρίου 2016, σε νυχτερινή άσκηση χαμηλής πτήσης, το Agusta Bell AB212 χτύπησε στην απόκρημνη πλαγιά της Κινάρου. Ο Υποπλοίαρχος Αναστάσιος Τουλίτσης, 37 ετών, ο Υποπλοίαρχος Κωνσταντίνος Πανανάς, 34 ετών, και ο Ανθυπασπιστής Ελευθέριος Ευαγγέλου, 36 ετών, έμειναν σε μια ακατοίκητη νησίδα του Αιγαίου, εκεί που κανένας δεν πάει ποτέ.
Τριάντα επτά ονόματα. Από τα είκοσι επτά ως τα πενήντα πέντε. Οι περισσότεροι με γυναίκα, με παιδιά, με ένα σπίτι που τους περίμενε το βράδυ. Δεν έπεσαν σε πόλεμο. Έπεσαν σε εκπαίδευση, σε μεταφορά, σε αξιολόγηση, σε κατάσβεση, σε μια αεροπορική επίδειξη ένα καλοκαιρινό απόγευμα. Έπεσαν κάνοντας τη δουλειά που τους αναθέτει η πατρίδα τις ημέρες που δεν συμβαίνει τίποτα, τις ημέρες που εμείς οι υπόλοιποι δεν σκεφτόμαστε καν ότι κάποιος πετάει από πάνω μας. Ο όρκος στη σημαία δεν έχει ρήτρα ειρήνης. Και το τίμημα, όπως δείχνει αυτός ο κατάλογος, πληρώνεται εξίσου βαρύ στον ουρανό του Αιγαίου και στον ουρανό πάνω από τα δικά μας δάση.
