Την ώρα που ο επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών βρισκόταν σε απόρρητη επίσκεψη στην Αθήνα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έθετε δημοσίως εκ νέου το ζήτημα της στρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου.
Η ταυτόχρονη αυτή κίνηση σε δύο επίπεδα, το ένα ορατό και το άλλο μυστικό, περιγράφει με ακρίβεια τη φάση στην οποία βρίσκονται σήμερα οι ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Ο Τούρκος πρόεδρος μίλησε κατά τη διάρκεια ενημέρωσης δημοσιογράφων στο προεδρικό αεροσκάφος, επιστρέφοντας από το Κιργιστάν, και κάλεσε την Αθήνα να αναθεωρήσει τη στάση της. «Η Ελλάδα πρέπει να κάνει πίσω στον λανθασμένο δρόμο που έχει ακολουθήσει και να σταματήσει να εξοπλίζει τα νησιά που έχουν μη στρατιωτικό καθεστώς», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα διαμήνυσε ότι η Άγκυρα δεν επιδιώκει εδαφικές διεκδικήσεις, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι δεν πρόκειται να ανεχθεί παραβίαση των δικών της κυριαρχικών δικαιωμάτων. Πρόσθεσε επίσης ότι η ψύχραιμη και εποικοδομητική προσέγγιση της χώρας του δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως σημείο αδυναμίας, συνδέοντας τις εξελίξεις με ιστορικές παρακαταθήκες. «Η Ιστορία αποτελεί πολύ καλό οδηγό για όσους αντλούν διδάγματα από αυτήν. Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για την ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή μας», υπογράμμισε.
Απαντώντας σε ερώτηση για τη στάση της Ελλάδας, ο Ερντογάν διατύπωσε την πάγια τουρκική αιτίαση περί διπλής γραμμής. Όπως είπε, από τη μία πλευρά η Αθήνα στέλνει μηνύματα διαλόγου προς την Τουρκία, ενώ από την άλλη αυξάνει τη στρατιωτική της παρουσία και τις δυνατότητές της στα νησιά του Αιγαίου.
Ο δημοσιογράφος αναφέρθηκε επίσης στις πρόσφατες δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος, παρά τις τουρκικές αντιδράσεις, ξεκαθάρισε ότι τα σχέδια της Ελλάδας στην περιοχή δεν πρόκειται να αλλάξουν. «Τι να κάνουμε; Τι μας αναλογεί; Να κάνουμε αυτό που πρέπει. Εμείς λέμε ότι θέλουμε να προχωρήσουμε με την Ελλάδα στη βάση της καλής γειτονίας. Εμείς όμως υπήρξαμε ειλικρινείς σε όλα τα ζητήματα. Ήμασταν η πλευρά που συμπεριφέρθηκε εποικοδομητικά. Ωστόσο, πολλές φορές δεν είδαμε να ανταποκρίνεται η άλλη πλευρά στην καλή μας διάθεση», απάντησε, επαναλαμβάνοντας στο τέλος την προσήλωση της Τουρκίας στη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας.
Στρατιωτικοί και διπλωματικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η νέα τοποθέτηση καταγράφεται σε ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία. Συμπίπτει με την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ για την ανάπτυξη του πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας «Ασπίδα του Αχιλλέα», δηλαδή ακριβώς με την εξέλιξη που η Άγκυρα παρακολουθεί με τη μεγαλύτερη ανησυχία.
Στην ίδια αλληλουχία εντάσσεται και η NAVTEX που εξέδωσε η τουρκική πλευρά το τελευταίο εικοσιτετράωρο, για τη διενέργεια ερευνών σε περιοχή νότια του Καστελλόριζου, υπογραμμίζοντας τις σταθερές επιδιώξεις της στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα απάντησε άμεσα με αντι-NAVTEX.
Παρά την κλιμάκωση της ρητορικής, ωστόσο, οι δίαυλοι επικοινωνίας φαίνεται πως παραμένουν ενεργοί στο ανώτατο επίπεδο ασφαλείας. Την Τετάρτη έγινε γνωστό ότι ο επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών Ιμπραήμ Καλίν πραγματοποίησε απόρρητη επίσκεψη στην Ελλάδα, με κατ’ ιδίαν επαφές με τον διοικητή της ΕΥΠ, Θεμιστοκλή Δεμίρη.
Αυτή η συνύπαρξη είναι, τελικά, το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της συγκυρίας. Δημόσια ρητορική αμφισβήτησης και NAVTEX στο πεδίο, και ταυτόχρονα μυστικές επαφές στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο. Οι δύο πλευρές διατηρούν ανοιχτή τη γραμμή ακριβώς επειδή γνωρίζουν ότι η ένταση θα συνεχιστεί.
