Για να πω την αλήθεια, παρακολουθώ αμήχανος αυτές τις μέρες όλη αυτή τη “Μαζωνακιάδα”, όλο αυτό τον χείμαρρο αποσπασματικών πληροφοριών και εντυπώσεων, για έναν καλλιτέχνη γνωστό στο ευρύ κοινό που έφυγε ξαφνικά – και τραγικά – από τη ζωή.
Οφείλω να ομολογήσω εξαρχής ότι στα μαγαζιά που τραγουδούσε δεν είχε τύχει να πάω, ότι τα τραγούδια του δεν ήταν πολύ του γούστου μου, αν και ο ίδιος μου φαινόταν συμπαθής. Και μέχρις εκεί.
Γενικά, όταν φεύγει ένας άνθρωπος κι είναι νωπό ακόμα το χώμα που τον σκεπάζει, δεν είναι ώρα να κάνουμε σε βάθος κρίσεις για την προσωπικότητά του. Εδώ είναι προτιμότερη – και εντιμότερη – η σιωπή.
Πολύ περισσότερο όταν εμπλέκεται η οικογένειά του και οι προβληματικές ίσως σχέσεις του εκλιπόντος με οικεία του πρόσωπα. Η μνήμη αυτού που έφυγε και ο πόνος όσων έμειναν πίσω επιβάλλουν να σεβόμαστε τέτοιες στιγμές. Κι εδώ το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι η σιωπή.
* Όμως η “Μαζωνακιάδα” που συνεχίζει τόσες μέρες μετά, σε όλα τα ΜΜΕ, δείχνει ότι υπάρχουν και κάποια πράγματα πολύ πέρα από τον ίδιο τον εκλιπόντα.
— Υπάρχει κάτι στον τρόπο που η κοινωνία αναδεικνύει “αστέρια”, ύστερα τα αποδομεί και τα καταστρέφει, κι ύστερα τα θρηνεί.
Κι αυτό λέγεται κραυγαλέα υποκρισία. Που δεν επιτρέπει τη σιωπή.
— Υπάρχει κάτι που έχει να κάνει με τη “νύχτα” και τις σχέσεις της με τους ανθρώπους της,
— Υπάρχει ακόμα κάτι που έχει να κάνει με το πώς λειτουργούν κάποιοι επαγγελματίες απέναντι σε ανθρώπους που προσπαθούν να μείνουν για πάντα νέοι,
πώς λειτουργούν οι επιστημονικοί ιατρικοί σύλλογοι απέναντι στη ματαιοδοξία όσων θέλουν να νικήσουν τον χρόνο,
πώς λειτουργούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του κράτους απέναντι και στη νύχτα και στο παραεμπόριο της αιώνιας νεότητας,
και πώς λειτουργούν τα ΜΜΕ, που θα έπρεπε να τα ελέγχουν όλα αυτά – και δεν το κάνουν: τη μια μέρα διαφημίζουν ως “θαυματουργές” κάποιες προβληματικές ιατρικές μεθόδους και την άλλη αποδοκιμάζουν όσους τις ασκούν ως “σαλτιμπάγκους”…
Και η ίδια η ελίτ της κοινωνίας, που έσπευδε να εκμεταλλευτεί τις υπηρεσίες όλων αυτών, ξαφνικά “φρίττει και εκπλήσσεται” και καμώνεται ότι δεν έχει καμία σχέση μαζί τους.
Αυτό δεν είναι πια υποκρισία κάποιων.
Είναι γενικευμένη αποφορά παρακμής.
Κι όλα αυτά δεν δικαιολογούν τη σιωπή.
Γιατί δεν αφορούν τον συνάνθρωπό μας που έφυγε.
Αφορούν όλους εμάς που μείναμε…
* Πρώτα-πρώτα η “νύχτα”. Σε όλες τις εποχές και σε όλες τις κοινωνίες βρισκόταν πάντα στη γκρίζα ζώνη του Νόμου. Είχε και καταχρήσεις, και εξαρτήσεις, και προστασία και κυκλώματα που ζουν στο ημίφως…
Όσο παραμένουν στο ημίφως είναι ανεκτά.
Όταν προβληθούν ως “πρότυπα” και ως “αξίες”, χάνεται ο έλεγχος.
Όλοι μας, όταν θέλουμε να ξεδώσουμε, κάνουμε, ίσως, πράγματα ή ανεχόμαστε πράγματα που δεν θέλουμε να τα βλέπουμε μπροστά μας στην κανονική μας ζωή, στην οικογένειά μας, στην εργασία μας…
Αυτό δεν είναι “υποκρισία” – είναι κανόνας ανθρώπινης ζωής.
Το ότι κάποια στιγμή θα βγούμε και θα πιούμε δύο ποτήρια παραπάνω δεν σημαίνει ότι… αποδεχόμαστε τον αλκοολισμό ως φυσιολογική κατάσταση στη ζωή μας.
Η συμπεριφορά μας την “ακραία” στιγμή που θέλουμε να χαλαρώσουμε και να “αδειάσουμε” την ψυχή μας από τα άγχη μας δεν συγχέεται με την “κανονικότητά” μας, με τους κανόνες που εμείς οι ίδιοι έχουμε υιοθετήσει για τη ζωή μας και για τις σχέσεις μας με τους γύρω μας.
Κακά τα ψέματα. Όλοι μας “αμαρτάνουμε”, αλλά δεν θέλουμε να ζούμε μέσα στην “αμαρτία”, ούτε αντέχουμε να ζούμε σε έναν κόσμο όπου η “αμαρτία” έχει αναδειχθεί σε “αρετή” ή σε “επιτυχία” ή σε καταξίωση – ή σε μοναδικό δρόμο κοινωνικής ανόδου…
Και σήμερα έχει χαθεί η μπάλα εντελώς. Και γι’ αυτό δεν φταίει η “νύχτα”, που αυτό κάνει πάντα. Φταίμε εμείς! Που βγάλαμε τη νύχτα από το ημίφως και ρίξαμε πάνω της τους προβολείς της κοινωνικής καταξίωσης.
Εμείς καταργήσαμε τα όρια, εμείς αντιστρέψαμε τα πρότυπα, εμείς αναδείξαμε τη φαυλότητα ή την αντικοινωνική συμπεριφορά σε αρετή.
Ποτέ δεν υπήρξαν – ούτε θα υπάρξουν ποτέ – “κοινωνίες αγίων”.
Αλλά η παρακμή αρχίζει όταν τα όρια καταργούνται, οι κανόνες χαλαρώνουν, τα αξιακά πρότυπα καταρρέουν και οι αξιακές κλίμακες αντιστρέφονται. Το μη αποδεκτό γίνεται “πρότυπο” και η απαξία προβάλλεται ως καταξίωση.
* Πάμε στους επιστήμονες και στους συλλόγους τους. Είναι προφανές ότι οι άνθρωποι ψάχνουν να βρουν τρόπους να βελτιώσουν την εικόνα τους, να παρατείνουν τα νιάτα τους. Και η Επιστήμη αναζητά τρόπους να καλύψει αυτή τη “ζήτηση”. Δεν υπάρχει τίποτα το αφύσικο, τίποτε το “κακό”, σε αυτό.
Όταν, παλαιότερα, οι άνθρωποι αντιμετώπιζαν προβλήματα καθημερινής επιβίωσης, κανείς δεν νοιαζόταν πώς ο εξηντάρης θα συμπεριφέρεται ερωτικά ως “ασυγκράτητος έφηβος” και πώς η εξηντάρα θα προσελκύει τους άνδρες ως 25άρα.
Οι εποχές άλλαξαν, οι κοινωνίες γεύτηκαν την “αφθονία”. Κι ύστερα συχνά το πλήρωσαν, πέρασαν κρίσεις, αλλά το κυνήγι της ματαιοδοξίας έμεινε. Σήμερα που πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να έχουν πρόβλημα πώς θα βγάλουν τον μήνα, οι κοινωνίες έχουν υιοθετήσει πρότυπα γενικευμένης ευημερίας και η ζήτηση για παράταση της νεότητας υπάρχει έντονη. Κι ας αφορά, κυρίως, τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα.
Το πρόβλημα είναι ότι οι επιστημονικοί σύλλογοι δεν μπορούν να ξεχωρίσουν την ήρα από το στάρι. Τι είναι επιστημονικά αποδεκτό, τι είναι απλώς ανώφελο, και τι είναι δυνητικά επικίνδυνο. Η Επιστήμη έχει κάνει αυτούς τους διαχωρισμούς. Αλλά οι επιστημονικοί σύλλογοι, όχι…
Όπως βεβαιώνουν εκ των υστέρων οι γιατροί: Η πλασμαφαίρεση είναι υπαρκτή και αναγνωρισμένη ιατρική μέθοδος, με συγκεκριμένες θεραπευτικές ενδείξεις. Δεν είναι, όμως, γενική θεραπεία αντιγήρανσης ή αναζωογόνησης. Και όταν μια σύνθετη ιατρική πράξη μετατρέπεται σε εμπορική υπηρεσία ευεξίας, χωρίς σαφή ένδειξη και χωρίς τις αναγκαίες προϋποθέσεις ασφάλειας, το ζήτημα δεν είναι πια η ματαιοδοξία του πελάτη. Είναι η ευθύνη εκείνων που την προσφέρουν και των θεσμών που οφείλουν να ελέγχουν την εφαρμογή της.
Και για όλα αυτά οι επαγγελματικές ενώσεις των επιστημόνων θα έπρεπε να είχαν προειδοποιήσει το ευρύ κοινό. Πράγμα, όμως, που δεν έγινε.
Και τα ίδια τα ΜΜΕ, που σήμερα απαξιώνουν τους “θεράποντες” του άτυχου Μαζωνάκη, συχνά διαφήμιζαν αυτές τις πρακτικές και τους “επαγγελματίες” που σήμερα βρίζουν.
Πολύ χειρότερα: Όσοι έντιμοι γιατροί, πριν τον θάνατο του Μαζωνάκη, τολμούσαν να πουν κάτι εναντίον όλης αυτής της “βιομηχανίας”, αντιμετώπιζαν κλοιό αποκλεισμού. Τους επέβαλαν τη σιωπή! Ή τους κατήγγειλαν ως “αναχρονιστικούς”, που αρνούνται να δουν την “πρόοδο της Επιστήμης”…
Οι ιατρικοί σύλλογοι δεν τους προστάτεψαν και τα ΜΜΕ τους φίμωσαν.
Κι αυτό δεν είναι απλώς “αμέλεια”. Αρχίζει να γίνεται συνενοχή…
* Πάμε στο κράτος, τώρα. Το οποίο, για να προστατέψει το δημόσιο συμφέρον, οφείλει να κρατά τη “νύχτα” μέσα στα όρια της νομιμότητας και να επιβάλλει τον έλεγχο στις νέες πρακτικές, ιδιαίτερα όταν η επιστημονική τεχνική γίνεται αδίστακτο εμπόριο ματαιοδοξίας. Εδώ το κράτος έχει παραλύσει πλήρως.
Κι όχι μόνο τώρα – για να είμαστε δίκαιοι. Η παράλυση της νομιμότητας και των ελεγκτικών μηχανισμών προχωράει αργά εδώ και δεκαετίες. Απλά τώρα έχει ξεφύγει. Με τελευταίο βήμα την κατάργηση του αυτοτελούς σώματος ελεγκτών που έγινε το 2019, με πρόσχημα την “ενσωμάτωσή” τους στην “Εθνική Αρχή Διαφάνειας”…
Υπάρχουν ενδείξεις ότι δεν “ενσωματώθηκε” απλώς…
Εξαερώθηκε!
* Κι έτσι τελικά φτάσαμε να έχει απαγορευτεί το κάπνισμα, αλλά να γενικεύεται συνεχώς ο… “μπάφος”! Ειδικά στα στέκια που συχνάζει η νεολαία.
Αυξήθηκαν οι έλεγχοι για αλκοτέστ στους δρόμους και τα πρόστιμα στους παραβάτες (και σωστά), όμως η χρήση και η εμπορία “ουσιών” γενικεύονται.
Δημόσια πρόσωπα διαφημίζουν συνεχώς νέες τεχνικές… “κβαντικής ιατρικής”! Που εξασφαλίζουν για κάποιο χρόνο μειωμένες ρυτίδες και αυξημένη λίμπιντο…
Τα ΜΜΕ προβάλλουν εμφανώς “εξαρτημένα” άτομα ως “πρότυπα επιτυχίας”.
Όταν η νεοπλουτίστικη “ακρότητα” γίνεται “πρότυπο” και η αρετή εξοβελίζεται στο “περιθώριο”, όταν οι άνθρωποι που το καταλαβαίνουν εξαναγκάζονται στη σιωπή και οι προβολείς στρέφονται σε άτομα που επιδεικνύουν τις αδυναμίες τους ως “αρετές”, τότε η παρακμή καλπάζει.
Γιατί Παρακμή δεν είναι απλώς η αντιστροφή των προτύπων. Είναι και η αποδοχή αυτής της αντιστροφής από την κοινωνία.
Ο εθισμός της κοινωνίας να αποδέχεται την παρέκβαση ως “κανονικότητα”,
την παρανομία ως “αρετή καταξίωσης”,
την εντιμότητα ως… “ανοησία”,
και τη σιωπή μπροστά στο ψέμα ως “ηθική” και “ορθολογική στάση”.
Και η κοινωνία κάποια στιγμή ξυπνάει κι είτε δεν καταλαβαίνει πώς κατάντησε έτσι, είτε βάζει “φωτιά στα τόπια” και ύστερα μας φταίει ο… Λαϊκισμός!
Πριν από κάθε λαϊκιστική έκρηξη υπάρχουν χρόνια αβελτηρίας της ελίτ,
χαλάρωσης της νομιμότητας, υποκρισίας των ΜΜΕ και εκτεταμένης διαφθοράς,
στην οποία συμμετέχουν όλο και περισσότεροι και αντιστέκονται όλο και λιγότεροι.
* Αυτή τη στιγμή η κοινωνία καταναλώνει τη “Μαζωνακιάδα” ως φόρο τιμής σε ένα σύμβολο λαϊκότητας, με την τραγική υποψία ότι (πέραν των ευθυνών που είχε και ο ίδιος), τον “σκότωσαν” εκείνοι ακριβώς που τον θρηνούν τώρα και τσακώνονται μεταξύ τους για το ποιος τελικά φταίει περισσότερο.
Κανείς δεν φταίει περισσότερο, παιδιά…
Κοιτάξτε στον καθρέφτη!
Εμείς καταργήσαμε τα όρια, εμείς αντιστρέψαμε τα πρότυπα, εμείς αναδείξαμε τη φαυλότητα ή την αντικοινωνική συμπεριφορά σε “αρετή”.
Κοιτάξτε στον καθρέφτη! Και κοιτάξτε καλά…
Ίσως έτσι καταλάβουμε κάποτε, πώς μπορεί να σταματήσει η παρακμή, που μέσα της κολυμπάμε αμέριμνοι…
ΘΑΝΑΣΗΣ Κ.
